In Medisch Contact (MC) werd recent aandacht besteed aan het belang van zingeving binnen de gezondheidszorg. Het artikel stelt dat naast voeding, beweging, slaap en stressreductie ook zingeving een belangrijke pijler vormt voor gezondheid en welbevinden. Daarbij wordt een interessante observatie gemaakt: verlies van richting of betekenis kunnen zich uiten in lichamelijke of psychische klachten.
Een relevant inzicht, ook voor de wereld van arbeid en inzetbaarheid.
Niet iedere klacht is in de eerste plaats een medische vraag
Medewerkers melden zich regelmatig met vermoeidheidsklachten, stress, concentratieproblemen of een gebrek aan energie. Uiteraard kunnen deze klachten een medische oorzaak hebben. Tegelijkertijd zien we in de praktijk dat er soms meer speelt dan alleen gezondheid.
Soms blijkt iemand niet zozeer ziek te zijn, maar vast te lopen in werk dat niet meer past, onvoldoende energie geeft of niet meer aansluit bij wat op dat moment belangrijk is. Werk sluit bijvoorbeeld niet meer aan bij de persoonlijke waarden van een medewerker. Iemand mist uitdaging, perspectief of ervaart onvoldoende betekenis in het werk. In zulke situaties kunnen klachten ontstaan die eerst als medisch probleem worden benaderd, terwijl de onderliggende vraag vooral betrekking heeft op zingeving.
Het risico van medicalisering
Wanneer vragen rondom werk en zingeving uitsluitend door een medische bril worden bekeken, ontstaat het risico van medicalisering. Dan wordt gezocht naar een medische oplossing voor een vraagstuk dat mogelijk ergens anders zijn oorsprong heeft.
Dat betekent niet dat klachten minder serieus genomen moeten worden. Integendeel. Het betekent juist dat medewerkers geholpen zijn wanneer zorgvuldig wordt onderzocht welke vorm van begeleiding daadwerkelijk aansluit bij hun situatie.
In het artikel wordt beschreven dat zingevingsvragen zich regelmatig “vermommen als somatiek”. Door oog te hebben voor die onderliggende laag krijgen zowel de medewerker zelf, als de werkgever én de behandelaar meer inzicht in wat er achter de klachten schuilgaat en kan onnodige medicalisering worden voorkomen.
Niet alles hoeft in de spreekkamer opgelost te worden
Hoewel de spreekkamer een belangrijke plek is waar dergelijke signalen zichtbaar worden, betekent dit niet automatisch dat de oplossing daar ook ligt.
Vragen over betekenis, motivatie, talenten en toekomstperspectief sluiten vaak beter aan bij de expertise van een loopbaancoach. De rol van een coach is niet om antwoorden te geven, maar om mensen te helpen onderzoeken wat hen drijft, wat energie geeft en welke keuzes daarbij passen.
Dat sluit goed aan bij een gedachte uit het artikel: ‘’De sleutel ligt in respectvolle nieuwsgierigheid. We hoeven geen antwoorden te geven, maar mogen de juiste vragen stellen’’. En dat is precies wat een loopbaancoach kan doen.
De meerwaarde van een multidisciplinaire aanpak
Bij Human Business Support werken we op dagelijkse basis multidisciplinair samen.
Onze bedrijfsarts beoordeelt de medische situatie en belastbaarheid van een medewerker. De Werk & Gezondheid Gids/Praktijkondersteuner houdt vinger aan de pols en begeleid de medewerker actief in zijn medische herstel. De Inzetbaarheid Gids/Casemanager bewaakt en coacht de direct leidinggevende en de medewerker in het proces en vertaalt de medische adviezen naar wat daarmee te doen op de werkvloer. Een arbeidsdeskundige kijkt indien nodig naar mogelijkheden binnen werk. Een loopbaancoach kan ondersteunen wanneer vragen ontstaan over motivatie, richting en betekenis.
De kracht zit hem bij HBS niet in het combineren van rollen, maar in het verbinden van expertise.
Doordat de lijnen binnen een multidisciplinair team kort zijn, kan sneller worden bepaald welke begeleiding het beste aansluit bij de situatie van een medewerker. Hierdoor krijgt iemand eerder de ondersteuning die nodig is en wordt voorkomen dat niet-medische vraagstukken onnodig in het medische domein terechtkomen.
Duurzame oplossingen vragen om een brede blik
Het artikel in MC benadrukt dat zingeving motivatie, gedragsverandering en veerkracht kan versterken. Daarmee is zingeving geen ‘extraatje’, zoals MC het noemt, maar een belangrijke ‘’katalysator’’ voor duurzame gezondheid en daarmee duurzame inzetbaarheid.
Voor werkgevers ligt daar een belangrijke les: achter een klacht zit niet altijd dezelfde oorzaak en daarom vraagt ook niet iedere hulpvraag om dezelfde expertise. Door aandacht te hebben voor wat er achter klachten schuilgaat en door verschillende disciplines effectief samen te laten werken, ontstaat meer ruimte voor passende begeleiding.
Dat draagt niet alleen bij aan het welzijn van medewerkers, maar kan ons ook helpen om onnodige medicalisering te voorkomen en te werken aan duurzame inzetbaarheid.
Wil je meer weten over de aanpak van Human Business Support? Bekijk dan even deze pagina!