Steeds meer medewerkers krijgen te maken met lange wachttijden binnen de zorg. Dat geldt niet alleen voor de specialistische GGZ, maar ook voor ziekenhuiszorg. Een medewerker kan maanden wachten op een intake, diagnostisch onderzoek, behandeling of operatie.
Tijdens deze periode blijven klachten vaak aanwezig. Tegelijkertijd ontstaat er onzekerheid over herstel, werkhervatting en de toekomst. Zowel voor medewerkers als werkgevers roept dat vragen op.
Werk hoeft echter niet altijd te wachten op behandeling. Ook tijdens een wachttijd zijn er mogelijkheden om herstel en inzetbaarheid te ondersteunen.
Wachten op zorg duurt vaak langer dan de norm
Binnen de specialistische GGZ geldt een zogenoemde Treeknorm van maximaal 14 weken: vier weken tot een intake en vervolgens tien weken tot de start van de behandeling.
De praktijk laat echter iets anders zien.
Volgens MIND liepen mensen in oktober 2025 ruim 101.000 keer tegen een wachtlijst in de GGZ aan. In bijna de helft van die gevallen ging het om wachttijden die langer waren dan de afgesproken norm van 14 weken. Gemiddeld wachtten mensen 24 weken op behandeling. Dat is drie weken langer dan een jaar eerder.
Voor sommige groepen zijn de wachttijden nog langer. Mensen die specialistische GGZ nodig hebben wachten gemiddeld het langst. Zo wachten mensen die behandeld worden voor persoonlijkheidsstoornissen gemiddeld 32 weken.
Verontrustend is dat mensen vooral lang wachten op een eerste intake. Waar hiervoor een norm van vier weken geldt, bedraagt de gemiddelde wachttijd inmiddels ongeveer veertien weken. In deze periode weten mensen vaak nog niet precies waar ze aan toe zijn of welk behandeltraject uiteindelijk passend is. Ondertussen kunnen klachten verergeren.
Wat betekent dit voor medewerkers?
Voor medewerkers kan een lange wachttijd een lastige periode zijn.
Naast de bestaande klachten ontstaan vaak ook vragen over herstel, werk, inkomen en toekomstperspectief. Voor veel mensen voelt een wachttijd daardoor als een periode waarin alles stil komt te staan.
Dat gevoel is begrijpelijk. Tegelijkertijd kunnen er ook tijdens deze periode al stappen worden gezet die bijdragen aan herstel en het behouden van verbinding met werk.
Wat is de rol van de bedrijfsarts?
De bedrijfsarts is geen behandelaar. De rol van de bedrijfsarts is om te beoordelen wat de gevolgen van gezondheidsproblemen zijn voor het functioneren op het werk.
De bedrijfsarts:
- beoordeelt de belastbaarheid en mogelijkheden voor werkhervatting;
- adviseert over passend werk en een eventuele opbouw;
- ondersteunt werkgever en medewerker bij re-integratie;
- signaleert wanneer behandeling wenselijk is en verwijst waar nodig terug naar huisarts of behandelaar;
- bewaakt dat er, ondanks een wachttijd, aandacht blijft voor herstel en inzetbaarheid.
Een belangrijke boodschap daarbij is dat herstel en behandeling niet altijd hetzelfde zijn. Ook wanneer iemand wacht op specialistische hulp, kunnen er vaak al stappen worden gezet richting structuur, activering en betrokkenheid bij werk.
Waarom afwachten niet altijd helpt
Vooral bij psychische klachten zien we regelmatig dat langdurige wachttijden extra risico’s met zich meebrengen.
Zo kunnen:
- klachten toenemen door onzekerheid;
- dagelijks ritme en structuur afnemen;
- sociale contacten verminderen;
- de afstand tot werk groter worden.
Afwachten is daarom niet altijd een optie.
Veel medewerkers hebben baat bij ondersteuning gericht op coping, structuur, energieverdeling en het behouden van verbinding met werk. Soms kan alleen al het behouden van contact met collega’s of het regelmatig aanwezig zijn op de werkvloer een waardevolle stap zijn richting herstel.
Wat kunnen werkgevers doen?
Werkgevers hoeven geen zorgverlener te zijn om een belangrijke rol te spelen tijdens een wachttijd. Vaak zit de meerwaarde juist in het bieden van ondersteuning, structuur en verbinding.
Blijf in contact
Regelmatig contact helpt om de verbinding met werk te behouden. Daarnaast voorkomt het dat de afstand tussen medewerker en organisatie te groot wordt.
Focus op wat nog wél mogelijk is
Kijk niet uitsluitend naar beperkingen, maar ook naar de mogelijkheden die er nog zijn.
Soms is een volledig takenpakket niet haalbaar, maar kan een medewerker wel deelnemen aan een overleg, een kop koffie komen drinken of beperkte werkzaamheden uitvoeren.
Ondersteun structuur
Werk kan, mits passend ingezet, bijdragen aan herstel. Het biedt ritme, sociale contacten en voor veel mensen ook een gevoel van betekenis.
Wees realistisch
Lange wachttijden zijn frustrerend en vaak moeilijk te beïnvloeden. Het helpt wanneer werkgever en medewerker samen blijven kijken naar wat in de tussentijd wél mogelijk is.
Hoe ondersteunt Human Business Support?
Bij Human Business Support zien we regelmatig medewerkers die op een wachtlijst staan voor specialistische zorg.
Hoewel wij geen behandeling aanbieden, kijken wij samen met medewerker, werkgever en eventuele behandelaren naar mogelijkheden om deze periode zo goed mogelijk te overbruggen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een preventief gesprek met de bedrijfsarts of praktijkondersteuner;
- coaching door onze loopbaancoaches, bijvoorbeeld binnen het traject Van (Werk)Druk naar (Werk)Geluk;
- een overbruggingstraject bij een praktijkondersteuner of coach.
In deze trajecten ligt de focus bijvoorbeeld op het behouden van structuur, het omgaan met klachten, het verdelen van energie en het behouden van perspectief tijdens de wachttijd.
Deze trajecten zijn geen vervanging van specialistische behandeling. Ze kunnen wel helpen voorkomen dat iemand maandenlang zonder ondersteuning thuiszit.
De wachttijd overbruggen
Lange wachttijden in de zorg zijn een realiteit waar veel medewerkers en werkgevers mee te maken hebben.
Een wachttijd is vaak frustrerend en meestal niet te beïnvloeden. Wel kunnen werkgevers, medewerkers en professionals samen kijken naar wat er in die periode mogelijk is. Passende begeleiding, aandacht voor inzetbaarheid en contact met werk kunnen helpen om de periode tot de start van een behandeling zo goed mogelijk te overbruggen.
Wil je meer weten over de mogelijkheden van Human Business Support tijdens een wachttijd? Neem gerust contact met ons op.